ในการวางผังเมืองและพัฒนาพื้นที่เมือง สิ่งหนึ่งที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัยคือการจัดการ “ระยะดิ่ง” (Vertical Clearance) ของสายไฟฟ้าและสายสื่อสารที่พาดผ่านถนน เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นกับรถบรรทุกขนาดใหญ่ รถเครน หรือแม้แต่การสัญจรทั่วไป โดยอ้างอิงตามมาตรฐานงานช่างของกรมโยธาธิการและผังเมือง และมาตรฐานของการไฟฟ้า (MEA/PEA)

1. ทำไมต้องกำหนดความสูง?

การกำหนดความสูงไม่ได้ทำเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่มีเหตุผลหลัก 3 ประการ:

ความปลอดภัยของชีวิต: ป้องกันการเกิดไฟฟ้าช็อตหากรถที่มีความสูงเกินไปเกี่ยวสายไฟขาด
การคมนาคมที่ไม่หยุดชะงัก: เพื่อให้รถขนส่งสินค้าสามารถสัญจรได้ตามกฎหมายทางหลวง
ความเป็นระเบียบของเมือง: ตามหลักผังเมือง การจัดระเบียบสายไฟช่วยลดทัศนียภาพที่รกรุงรังและง่ายต่อการบำรุงรักษา

2. เกณฑ์มาตรฐานความสูง (โดยประมาณ)

แม้ตัวเลขที่ชัดเจนจะขึ้นอยู่กับประเภทของถนนและแรงดันไฟฟ้า แต่ตามมาตรฐานวิศวกรรมงานผังเมืองมักกำหนดไว้ดังนี้:

ประเภทจุดพาดผ่าน	ความสูงขั้นต่ำ (เมตร)	หมายเหตุ
ถนนสายหลัก / ถนนหลวง	5.5 – 6.0	เพื่อรองรับรถบรรทุกคอนเทนเนอร์
ถนนซอย / ถนนในหมู่บ้าน	4.5 – 5.0	รองรับรถยนต์ทั่วไปและรถส่งของ
ทางเดินเท้า / ทางจักรยาน	2.5 – 3.0	พ้นระยะความสูงของบุคคลและจักรยาน
สายสื่อสาร (Internet/Cable)	4.5 – 5.5	ต้องอยู่ต่ำกว่าสายไฟแรงต่ำเสมอ

3. หลักเกณฑ์ที่กรมโยธาธิการและผังเมืองให้ความสำคัญ

ในแง่ของผังเมือง การติดตั้งจะต้องคำนึงถึง “เขตทาง” (Right of Way) ซึ่งระบุว่า:

การติดตั้งเสาไฟฟ้า: ต้องไม่รุกล้ำในเขตทางสัญจรที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ขับขี่
ระยะห่างระหว่างเสา: ต้องได้สมดุล เพื่อไม่ให้สายไฟเกิดการ “ตกท้องช้าง” (Sag) จนความสูงต่ำกว่ามาตรฐานในใจกลางถนน
การบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่น: ต้องมีการประสานงานระหว่างกรมทางหลวง การไฟฟ้า และเทศบาลท้องถิ่น เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดผังเมืองรวม

4. ปัญหาที่มักพบและแนวทางแก้ไข

ปัญหาที่พบบ่อยคือ “สายไฟหรือสายสื่อสารที่หย่อนลงมา” ซึ่งมักเกิดจากการติดตั้งเพิ่มโดยไม่ได้ขออนุญาต หรือพายุทำให้เสาเอียง แนวทางที่กรมโยธาฯ และท้องถิ่นพยายามผลักดันคือ:

การนำสายไฟลงดิน: ในเขตพื้นที่ผังเมืองชั้นในหรือย่านเศรษฐกิจสำคัญ
การจัดระเบียบสายสื่อสาร (Common Conduit): ใช้ท่อร้อยสายร่วมกันเพื่อลดปริมาณสายที่รกรุงรัง

ความสูงของสายไฟไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเลข แต่เป็นเรื่องของ “ความปลอดภัยสาธารณะ” หากคุณพบเห็นสายไฟหรือสายสื่อสารที่หย่อนต่ำกว่า 4.5 – 5.0 เมตรในเขตถนน ควรแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (เช่น กฟน. 1130 หรือ กฟภ. 1129) ทันที เพื่อให้การใช้ชีวิตในเมืองเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัย

#ช่างไฟดอทคอม บริการงานซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้า ไฟฟ้ากำลัง งานออกแบบติดตั้ง ครบจบ